اختیارات و وظایف مجلس

١. قانون‌گذاری: مجلس شورای اسلامی برابر با نص صریح قانون اساسی، تنها نهاد قانون­گذار در کشور به رسمیت شناخته شده است. این مجلس می­تواند در عموم مسائلی که در قانون اساسی مشخص شده است، قانون وضع کند.  

۴. تصویب عهد‌نامه‌ها: عهد‌نامه‌ها، مقاوله‌نامه‌ها، قراردادها و موافقت‌نامه‌های بین‌المللی باید به تصویب مجلس شورا برسد.  

۵. اصلاح و تغییرات خطوط مرزی کشور: هرگونه تغییر در خطوط مرزی ممنوع است مگر اصلاحات جزیی با رعایت مصالح کشور. هرگونه تغییر باید به تصویب چهار پنجم مجموع نمایندگان مجلس برسد.  

۶. تصویب حکومت نظامی: برقراری حکومت نظامی ممنوع است. در حالت جنگ و شرایط اضطراری نظیر آن دولت حق دارد با تصویب مجلس برای دوره­ی موقتی محدودیت‌های ضروری را برقرار نماید، ولی مدت آن به هر حال نمی‌تواند بیش از سی روز باشد.  

۷. گرفتن وام توسط دولت: گرفتن وام یا کمک‌های بدون عوض داخلی یا خارجی ـ که نیازی به بازپرداخت آن نیست ـ از طرف دولت باید به تصویب مجلس برسد.  

۸. استخدام کارشناسان خارجی: استخدام کارشناسان خارجی از طرف دولت ممنوع است مگر در موارد ضرورت با تصویب مجلس. 

٩. انتقال بناهای نفیس: بناها و اموال دولتی که از ارزش‌های ملی هستند، قابل انتقال به کسی نیست مگر با تصویب مجلس.  

١۰. تصویب بودجه‌ی سالانه: بودجه‌ی سالانه‌ی کل کشور به ترتیبی که در قانون تعیین می‌شود از طرف دولت تهیه و برای رسیدگی و تصویب به مجلس داده می‌شود.  

١٢. رسیدگی به شکایات: هرکسی شکایتی از طرز کار مجلس یا قوه‌ی مجریه یا قوه‌ی قضائیه داشته باشد، می‌تواند شکایت خود را به طور کتبی به کمیسیون اصل ٩۰ قانون اساسی مجلس بدهد. کمیسیون اصل نود مجلس موظف است به این شکایت رسیدگی کند و پاسخ کافی دهد. در پاره­ ای موارد گزارش کمیسیون اصل نود از تریبون مجلس و طی جلسه رسمی قرائت می‌شود.