فشارها و محدودیتهای اجتماعی
دولت جمهوری اسلامی و نیروی انتظامی و امنیتی آن هنوز از اعمال فشار و یورش بر مردم به بهانهی برخورد با «رفتارهای غیراخلاقی و غیراسلامی» دست برنداشته است. در طول ماه گذشته به بیش از صدهزار زن در ایران برای رعایت حجاب هشدار داده شد و از آن میان هزار و ششصد نفر به به مراجع قضایی تحویل داده شدند. مقامات پلیس همچنان، بیش از 300 کافه را تحت عنوان «لانهی غربیگری» تعطیل کردهاند. فروشگاههایی که لوازم و گیرندههای برنامههای ماهوارهای میفروشند نیز در امان نماندهاند، و دهها فروشگاه از این دست نیز توسط مقامات تعطیل شدهاند. رادیو صدای آزاد اروپا گزارش داده است که در اقداماتی جدید، حمله به صاحبان سگ، که آن نیز رفتاری غیراسلامی به شمار میآید، آغاز شده است. سگهای خانگی به زندان برده شدهاند، و برای آزادیشان وثیقه تعیین شده است. در مقابل، از اواسط ماه گذشته تا کنون، ویدیویی روی اینترنت پخش شده است که علیه این گونه حملهها سخن میگوید و از مقامات ایرانی میخواهد که جوانان را به حال خود بگذارند. این ویدیو مجموعهای است از کلیپهای تهیه شده توسط یک تهیه کنندهی ایرانی- امریکایی، اما صدای خوانندهی رپ خوان زن ایرانی که تنها به نام ماهور شناخته شده است نیز در آن به گوش میرسد که قطعاتی را میخواند. رپ و به طور کلی موسیقی غربی از جمله مواردی است که هدف این یورش قرار دارند.
بازداشت شدگان
هاله اسفندیاری که از دسامبر در ایران در بازداشت به سر میبرد در 30 امرداد ماه پس از آن که خانوادهاش وثیقهای سیصد میلیون دلاری را برای وی در اختیار مقامات قرار دادند، از زندان آزاد شد. او هم اکنون به واشنگتن برگشته است تا به شغل خود در مرکز بینالمللی پژوهشگران وودرو ویلسون ادامه دهد. ایران همچنین گذرنامهی نازی عظیما، تهیهکننده و گویندهی رادیو فردا را به او برگرداند و او نیز به محل زندگی خود بازگشت. چندی پس از آنان، کیان تاجبخش نیز از زندان آزاد شد. همچنین، چهارمین شهروند ایرانی – آمریکایی، علی شاکری نیز که در بهار گذشته برای عیادت از مادر بیمارش به ایران رفته بود و هنگام بازگشت به آمریکا در فرودگاه مهرآباد تهران توسط ماموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی بازداشت شده بود، پس از تحمل 139 روز زندان آزاد شد. با این حال، مقامات قضایی اعلام کردهاند که دادگاه آنان در تاریخ نامشخصی در آینده برگزار خواهد شد. محبوبه مقدم دانشجوی دانشگاه علامه و فعال جنبش زنان که 15 شهریور ماه گذشته در کرمانشاه بازداشت شده است، همچنان در زندان بسر می برد.
به گزارش خبرنگار ادوار نیوز محبوبه مقدم بعد از بازداشت در کرمانشاه به تهران منتقل شده و پروندهی وی در شعبهی امنیت دادگاه انقلاب تهران رسیدگی میشود و به احتمال فراوان در بند 209 زندان اوین در بازداشت است. محبوبه مقدم دانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات زنان در دانشگاه علامه طباطبایی است که مطالب و ترجمههایی از وی نیز در روزنامه سرمایه منتشر شده است. عبدالفتاح سلطانی وکالت این دانشجو را به عهده گرفته است.
به گفتهی پرویز خورشید وکیل ابراهیم مددی ازاعضای سندیکای شرکت واحد اتوبوسرانی تهران و حومه، وی به اقدام علیه امنیت ملی متهم شده و پروندهی او به شعبه دادگاه انقلاب فرستاده شده است. پرویزخورشید افزوده است که برای مطالعه پروندهی مددی به شعبه بیست و هشت دادگاه انقلاب مراجعه کرده است اما دادگاه اجازه چنین مطالعهای را نداده و آن را مشروط به ارایهی قرارداد حقالوكاله کرده است در حالى كه به او و دیگر وکلای مدافع کارگران زندانی شرکت واحد اجازه داده نمیشود با موکلانشان در زندان ملاقات کنند.
آموزگاران و استادان
در امردادماه گذشته چندین استاد برجستهی دانشگاهها به اتهام داشتن عقاید لیبرالی یا سکولار بودن، از تدریس محروم شدند. به گزارش سایت خبری «روز»، در میان این استادان دکتر حسین بشیریه، از دانشمندان علوم سیاسی که دیدگاههای مطرح شدهاش اساس بسیاری از باورهای سیاسی اصلاح طلبان را تشکیل میدهد، نیز حضور دارد. او و تعداد دیگری از استادان کنار گذاشته شده، در خارج از ایران به تحقیق مشغول بودهاند. همزمان، وزارت فرهنگ و آموزش عالی قانونی را به تصویب رساند که دانشگاهیان را موظف میدارد برنامهی سفرهای خود به خارج از کشور را پیش از عزیمت در ادارهی حراست دانشگاه ثبت کنند.
در اوایل ماه شهریور معلمان نشستها و اعتراضاتی را در مقابل مجلس برگزار کردند و خواستار ملاقات با غلامحسین حداد عادل، رئیس مجلس شورای شدند. در همان زمان، سندیکای معلمان ایران به آیتالله شاهرودی، رییس قوهی قضاییه نامهای نوشت و از وی خواست تا به برخوردهای خشونتآمیز مقامات دولتی و انتظامی با فرهنگیان خاتمه دهد.
روز چهارشنبه چهارم مهرماه، 9 نفر از اعضای کانون صنفی معلمان همدان به نامهای آقایان: نادر قدیمی، یوسف رفاهیت، یوسف زارعی، علی صادقی، هادی غلامی، جلال نادری، علی نجفی، مجید فروزانفر، و محمود جلیلیان که همگی از دبیران و آموزگاران همدان هستند، در شعبهی 106 دادگاه انقلاب استان همدان حاضر شدند و دومین جلسهی دادگان آنان برگزار شد. به گزارش خبرنگار نوروز، اتهام معلمان تشویش اذهان عمومی، صدور اطلاعیه و برگزاری تجمعات غیرقانونی اعلام شد. در مقابل، معلمان با استناد به اصل 27 قانون اساسی از خود دفاع کرده و یادآور شدند که کانون صنفی معلمان همدان یک تشکل شناسنامهدار و دارای مجوز قانونی است.
این 9 نفر ازجمله 45 تن معلمانی بودند که روز 18 فروردین سال جاری در محل دفتر کانون همدان هنگام برگزاری جلسه عادی دستگیر شدند. افراد دستگیر شده از دو تا ده روز در بازداشت به سربردند وبا قید کفالت وقرار وثیقه موقتا آزاد شدند. برخی از این 9 نفر از هیاتهای رسیدگی به تخلفات اداری هم احکام تنبیهی دریافت کردهاند.
تاکنون یوسف زارعی به 36 ماه تبعید به ایلام، نادر قدیمی به 60 ماه تبعید به خراسان شمالی، هادی غلامی به 12 ماه انفصال از خدمت، و یوسف رفاهیت به تقلیل دو گروه شغلی محکوم شدهاند. در کنار مجازات فعالان صنفی طی روزهای گذشته برای بیش از 700 تن از معلمان عادی که در جریان اعتراضات صنفی شناسایی شدهاند حکم کسر حقوق از 10 تا 200 هزارتومان صادر شده است. چند تن از معلمان رزن نیز مشمول مجازاتهای اداری قرار گرفتهاند که از جمله آنها قلندر، مرادی، حکمتی واحمدوند را میتوان ذکر کرد.
آزادی مطبوعات
سعید مرتضوی، دادستان تهران، حکم دادگاه را زیر پا میگذارد تا از انتشار روزنامهی «هممیهن» جلوگیری کند. در 29 مرداد، دادگاه عمومی تهران پس از آن که مدیر مسئول روزنامهی «هممیهن» جریمهای را که همراه با دستور توقیف نشریه صادر شده بود پرداخت، به این روزنامه اجازهی انتشار مجدد داد. علیرغم این حکم، سعید مرتضوی دخالت کرد و بار دیگر هم میهن را به بهانه نقص پرونده توقیف کرد.
در پی شرکت محمود احمدی نژاد در کنفرانس مطبوعاتی که به دعوت باشگاه مطبوعات آمریکا در شهر نیویورک برگزار شد و اظهارات وی در بارهی آزادی بیان و مطبوعات در ایران و دعوت از رسانهها و سازمانهای مدافع حقوق بشر برای سفر به ایران، گزارشگران بدون مرز در تاریخ ٣ مهر ماه نامهای سرگشاده خطاب به رئیس جمهوری ایران منتشر کرد. در این نامه از جمله آمده است: "واقعیات و آمار موجود در بارهی نقض فاحش آزادی بیان و مطبوعات در کشور شما نیازمند تفسیر نیستند. از آخرین سفر شما به ایالات متحده امریکا در سال گذشته تا به امروز دست کم ٧٣ روزنامه نگار در ایران بازداشت و بیش از ٢٠ رسانه توقیف شدهاند. اخیرا بیش از ١٧٠ روزنامه نگار ایرانی با انتشار دو اطلاعیه به شرایط سخت به وجود آمده برای مطبوعات اعتراض کردهاند. سالهاست که ایران بزرگترین زندان برای روزنامه نگاران در خاورمیانه است و هم اکنون که برای شما این خطوط را مینویسیم در ایران ١٠ روزنامه نگار در پشت میلههای زندان به سر میبرند که دو تن از آنها، هیوا بوتیمار و عدنان حسن پور به اتهاماتی از جمله ارتباط با رسانهها و انجمنهای کرد و خارجی به جاسوسی متهم و به مجازات اعدام محکوم شدهاند. بسیاری از روزنامه نگاران برای انجام وظیفهی خود یعنی اطلاع رسانی به مردم ایران با اتهامی چون «اقدام علیه امنیت ملی» به دادگاههای مختلف احضار میشوند. شما اعلام کردهاید که در ایران رسانهها در انتقاد از شما و دولتتان آزاد هستند. واقعیت امروز ایران خلاف گفتهی شما را ثابت می کند. بسیاری ازروزنامه نگاران دستگیر شده که ابتداییترین حقوقشان نیز پایمال می شود، بهای سنگینی را برای این امر پرداخت می کنند. از جملهی این روزنامه نگاران سعید متین پور سردبیر نشریهی «یارپاق» است که در تاریخ ٥ خرداد ماه در زنجان دستگیر و سپس به بند ٢٠۹ زندان اوین انتقال یافته است و پس از ١٠٠ روز بازداشت و حبس در سلول انفرادی هنوز اتهامات وی رسما اعلام نشده است. وی از حق دیدار با خانواده و وکلایش محروم است. سهیل آصفی نیز که در روز ١٣ مرداد ماه به دادسرای انقلاب اسلامی تهران احضار و سپس بازداشت شد، متهم به «تشویش اذهان عمومی» است. وی نیز در وضعیت مشابهی به سر میبرد.
اعدام ها
بیش از 30 نفر از کسانی که تحت عنوان «اراذل و اوباش» دستگیر شده بودند، در ماه گذشته اعدام شدند. بیشتر متهمان در ملاء عام به دار آویخته شدند. از سال 81 به این سو مراسم اعدام در انظار عمومی کمتر به اجرا گذاشته میشد. این تغییر روش در امور قضایی و انتظامی را میتوان به افزایش نگرانی دولت در حفظ امنیت عمومی و ایجاد رعب و وحشت در مردم و منتقدان داخلی ارزیابی کرد.
اقتصاد
در حالی که اقتصاددانان از همان آغاز با طرح سهمیه بندی بنزین مخالفت کرده بودند، حال بسیاری از نمایندگان مجلس نیز نگرانی خود را از برنامهی رییس جمهوری، محمود احمدی نژاد، نسبت به این طرح که در تابستان امسال آغاز شد، اعلام میدارند. تاکسیها و آژانسهای مسافربری، مانند ماشینشوییها، پارکینگها، و تعمیرگاهها به شدت از این طرح آسیب دیده اند، و بسیاری از کارکنان این سرویسها از کار بیکار شده اند. مشکلات خارج از شهرهای بزرگ که وسایل نقلیهی عمومی در آنها کمتر است، بسیار عمیقتر است. به همین خاطر، بسیاری از نمایندگان مجلس بر آن شدهاند که پیشنویسی آماده کنند تا بر اساس آن امکان نقض فرمان رییس جمهوری فراهم شده و سهمیهبندی بنزین لغو شود. این در حالیست که اخیرا برخی مقامات دولتی از طرح جیرهبندی گازوییل نیز سخنراندهاند. در ارتباط با این موضوع، علیرضا طهماسبی، وزیر صنایع ایران، در اواخر امرداد ماه ، با اعتراض به سیاست اقتصادی رییس جمهوری از مقام خود استعفا داد.
آزادی مذهب
روز 26 شهریور، وزارت امور خارجه ایالات متحدهی امریکا گزارشی از آزادی مذهب در جهان در سال 2007، منتشر کرد که 13 صفحه از آن به ایران اختصاص داده شده بود. در این گزارش آمده است که "وضعیت نامطلوب احترام به آزادی ادیان در طول این دوره رو به وخامت گذاشته است. اظهارات و عملکردهای دولتی، فضایی تهدید آمیز برای تمام گروههای غیرشیعه، به ویژه بهاییان، و نیز سنی مذهبان، مسحیان اوانجلیک، و اعضای جامعهی یهودیان به وجود آورده است."
علاوه بر این، در گزارش آمده است که "تمام اقلیتهای دینی غیرشیعه از محدودیتهای گوناگون که توسط دولت و به ویژه در زمینههای استخدام، تحصیل، و تهیهی خانه اعمال میشود در رنجاند."
سیاست
در 16 شهریور، رییس جمهوری اسبق، اکبر هاشمی رفسنجانی، به ریاست مجلس خبرگان، که اختیار انتخاب و کنترل رهبری را دارد، برگزیده شد. رفسنجانی از رقبا و منتقدان احمدی نژاد به شمار میرود و مقام تازهی وی میتواند امکان کنترل رفتار پرخاش جویانهی رییس جمهوری را برای وی بیشتر کند. رفسنجانی همچنین تقابلهایی با علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی دارد. با وجود آنکه به عقیده بسیاری از تحلیلگران امکان چرخش کامل سیاست در ایران دور از ذهن به نظر میآید، اکنون امکان این هست که مجلس خبرگان، بیش از زمان رئیس پیشین این مجلس- علی مشکینی که چندی پیش درگذشت- در زمینهی تغییرات احتمالی آینده تأثیر گذار باشد.
نظر خود را بنویسید