در ماهی که گذشت: آبان ۱۳۸۶ | حقوق بشر | صفحه اصلی

در ماهی که گذشت: آبان ۱۳۸۶

رویدادهای ماه در پیوند با حقوق بشر و دموکراسی

Monthly Report: November 2007

۱۰ آبان ۱۳۸۶ گذار

اندازه حروف

قطعنامه‌ی اتحادیه‌ی اروپا

اتحادیه‌ی اروپا در بیست و پنجم اکتبر ایران را به خاطر نقض حقوق بشر محکوم کرد. در این قطعنامه اعلام شده است که "در دو سال گذشته و به ویژه از زمان انتخابات ریاست جمهوری در ژوئن 2005، شرایط در جمهوری اسلامی ایران در زمینه‌ی آزادی‌های اجتماعی و سیاسی بسیار وخیم شده است." در این قطعنامه همچنین از افزایش اعدام‌ها انتقاد شده و به ایران هشدار داده شده است تا در قانون اساسی تجدید نظر کرده و مجازات سنگسار را متوقف کند. در این قطعنامه همچنان نام چند روزنامه نگار زندانی به میان آمده و آزادی تمام زندانیان عقیدتی از دولت ایران مطالبه شده است.

یورش‌های اجتماعی

بنا به گزارش فرانس پرس، نیروی انتظامی جمهوری اسلامی در ادامه‌ی یورش به آن چه «بی‌اخلاقی و بدحجابی» می‌خواند، لیستی را منتشر کرده است که در آن از آرایش، پوشاک مغایر با حجاب اسلامی، و برگزاری مهمانی به عنوان مواردی که ممنوع هستند نام برده شده است. این لیست در راستای هجوم مأموران طرح ارتقاء امنیت اجتماعی، که در اسفند ماه گذشته آغاز شده و بازداشت تعداد بسیاری از بیکاران، شبیخون به مهمانی‌های زیرزمینی، ظبط ماهواره‌ها، و حمله به افراد «بدحجاب» را به همراه داشته است، منتشر شد. آیت‌الله سیدعلی خامنه ای، ولی فقیه ایران، از این حملات پشتیبانی کرده و پلیس را تشویق به ادامه‌ی انجام وظیفه‌ی خود، "بی‌اعتنا به برخی مخالفت‌ها و تبلیغات منفی" کرده است. منع مردم از پوشیدن لباس‌های مدل غربی، آرایش، و فروش و پخش فیلم‌های ویدیویی ازدیگر موارد منع شده در این لیست است.

دستگیری‌ها

علی عزیزی، از اعضای ارشد شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت، در چهارم نوامبر بازداشت شد. مادر او به خبرگزاری ایسنا گفته است که "مأموران در روز یکشنبه به خانه‌ی ما آمدند و پسرم را دستگیر کردند." دلیلی برای دستگیری عزیزی ارایه نشده است. بسیاری از دانشجویان ایرانی برای آزادی دوستان‌شان که به مجازات زندان تا حداکثر سه سال محکوم شده‌اند، دست به اعتراض زده‌اند. علی نیکونسبتی، سخنگوی دفتر تحکیم وحدت، در روز هشتم نوامبر دستگیر شد. او ششمین نفر از فعالان دانشجویی است که در ده روز گذشته دستگیر شده‌اند. برادر او در گفتگویی با رادیو فردا گفته است که مأموران وزارت اطلاعات وی را در خانه‌اش دستگیر کرده و مقداری از اموال شخصی او را با خود برده‌اند. به خانواده‌ی او گفته نشده است که چرا دستگیر می‌شود و یا به کجا برده می‌شود.

مریم حسن‌خواه، روزنامه‌نگار و کنش‌گر مدافع حقوق زنان، در 27 آبان بازداشت و به زندان اوین منتقل شد. چند روز پیش از این اقدام، بخش اینترنت در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی امر به تعطیلی سایت «زنستان» که حسن‌خواه از دبیران تحریریه‌ی آن است، داده بود. طبق معمول، مریم حسن‌خواه به «اقدام علیه امنیت ملی» و «نشر اکاذیب» متهم شده است.

اقلیت‌ها

صد و هشتاد تن از دراویش در روز شنبه دهم نوامبر در شهر بروجرد، از مناطق غربی ایران دستگیر شدند. زد و خورد میان دراویش و مأموران هنگامی آغاز شد که یکی از آیت‌الله‌ها مذهب این فرقه را «غیر شرعی» خواند. گفته می‌شود که هشتاد نفر بر اثر تیراندازی، مجروح شده‌اند. زد و خوردهای مشابهی در سال گذشته در شهر مقدس قم به دستگیری هزار تن از دراویش انجامید. با وجود آن‌که مذهب دراویش در جمهوری اسلامی به رسمیت شناخته می‌شود، بسیاری از رهبران مذهبی، باورهای این فرقه را مطابق اصول اسلامی نمی‌دانند و آن را خطری برای «اسلام» به شمار می‌آورند.

سانسور

بنا به گزارش «روز»، علیرضا ملکیان، معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی امور مطبوعات، بخشنامه‌ی تازه‌ای حاوی قوانین جدید سانسور به سردبیران روزنامه‌ها و آژانس‌های خبری ایران ابلاغ کرده است. این بخشنامه آژانس‌های خبری را موظف می‌دارد که در خصوص انتشار اخبار مربوط به نواحی شرقی ایران، کسب اجازه کنند. این اولین بار نیست که اداره‌ی امینت ملی از رسانه‌ها خواسته است که از گزارش اخبار مخالف منافع دولت خودداری کنند.

اعدام

تایمز آنلاین می‌نویسد که یکی از چهره‌های سیاسی ایران در نشستی خصوصی با چند تن از اعضای پارلمان بریتانیا گفته است که همجنس‌گرایان باید شکنجه و اعدام شوند. محسن یحیوی بالاترین مقام اداری است که تأیید کرده است که حکومت ایران به مجازات اعدام برای همجنس‌گرایان اعتقاد دارد. گزارش‌هایی از چندین مورد اعدام همجنس‌گرایان در ایران مایه‌ی نگرانی جامعه‌ی جهانی شده است. در سال 2005، ایران دو نوجوان همجنس‌گرا را که زیر هیجده سال داشتند در شهر مشهد اعدام کرد. محسن یحیوی در نشست ذکر شده، اظهار داشته است که همجنس‌گرایی در اسلام منع شده و این گرایش خلاف طبیعت بشری است. به گزارش انجمن جهانی همجنس‌گرایان، ایران در زمره‌ی چند کشوری است که هنوز دست به اعدام همجنس‌گرایان می‌زنند.

در همین زمینه، رسانه‌ی دولتی ایسنا، گزارش داد دو مرد که متهم به دزدی و قتل بوده‌اند در ملاء عام به دار کشیده شدند. در اوایل ماه جاری، تایمز خاورمیانه، از به دار کشیده شدن چهار مرد به جرم قاچاق مواد مخدر در هرمزدگان از شهرهای جنوبی ایران، و مرد دیگری را در شهر اصفهان، از شهرهای منطقه‌ی مرکزی، خبر داد. اعدام این افراد در ملاء عام و گزارش آن در رسانه‌ای دولتی، به ویژه مایه‌ی نگرانی است.

مطبوعات

خبرنگاران بدون مرز، در هشتم نوامبر ایران را متهم به نقض حقوق پایه‌ای روزنامه نگاران کردند. این گزارش در زمانی منتشر شد که چندین روزنامه نگار، زندانی، و دو روزنامه توقیف شده بودند. در ادامه‌ی این خبر، خبرنگاران بدون مرز تصمیم دادگاه عالی مبنی بر اعدام عدنان حسن پور، روزنامه نگار کرد، را محکوم کردند. در واقع رأی دادگاه در بیست و دوم اکتبر صادر شده بوده، اما تا هفته‌ی دوم نوامبر اعلام نشده است. در بیانیه‌ی خبرنگاران بدون مرز یادآور می‌شود که به رأی دادگاه باید توجه ویژه نشان داده شود، زیرا دولت ایران در طی سال گذشته بیش از سیصد تن را اعدام کرده است. این روزنامه نگار کرد با خبرگزاری‌های بسیاری در زمینه‌ی گزارش اخبار مربوط به کردستان همکاری می‌کرده است. وکیل عدنان حسن پور برای مطلع ساختن وی از رأی دادگاه موفق به ملاقات خصوصی با وی نشده است.

یکی از روزنامه‌های جناح اصلاح طلبان گزارش داد که محمود احمدی نژاد رئیس جمهوری ایران در حمله‌ای به مخالفان خود، گفته است که شعور آنان از بزغاله هم کمتر است. احمدی نژاد هم از جانب اصول گرایان و هم از جانب اطلاح طلبان به خاطر برنامه‌های اقتصادی شکست خورده و نیز به خاطر شیوه‌اش در اداره‌ی مسائل بین‌المللی مورد انتقاد قرار گرفته است. محمد خاتمی، رئیس جمهوری سابق ایران، دولت را به «بی‌فکری و بی‌تجربگی» متهم کرده است. در مقابل، احمدی نژاد طی سفری به جنوب خراسان و در سخنرانی برای جوانان بیرجند، منتقدین خود را با شعور و هوشی کمتر بزغاله توصیف کرد.

پناهندگان

به گزارش IRIN، از بیست و سوم اکتبر تا اواسط نوامبر ایران هشت هزار پناهنده‌ی افغانی را از کشور اخراج کرده است. دولت افغانستان از ایران خواسته است تا از اخراج دسته جمعی افغانان، بدون اجازه‌ی کار و بدون مدارک پناهندگی ایشان، خودداری کند. حرکتی که در سال گذشته موجب اخراج هزاران پناهنده‌ی افغان از ایران شد، اقدامی بود برخلاف اصول انسانی و دشواری‌های فراوانی را موجب شد. آژانس پناهندگی سازمان ملل متحد، UNHCR گزارش می‌دهد که 900،000 افغان به عنوان پناهنده‌ی ثبت شده در ایران حضور دارند.