ژئوپلتیک

Geopolitics
  • نفوذ عوامل جغرافیایی بر رفتار دولت [دایره المعارف روابط بین الملل و سیاست جهانی]. ژئوپلتیک به معنای این است که موقعیت جغرافیایی – از جمله منطقه، آب و هوا، منابع طبیعی، جمعیت و نواحی می تواند تعیین کننده گزینه های سیاست خارجی یک کشور و موقعیت آن دولت در بین سایرین باشد. به این ترتیب موقعیت و ثروت ارتباطی مستقیم با قدرت یک دولت دارند. در نتیجه توانایی های اقتصادی و نظامی یک دولت و نیز نوع روابط با همسایگان ناشی از عوامل جغرافیایی است [دایره المعارف روابط بین الملل و سیاست جهانی]. دولتهایی که در مناطق آب و هوایی معتدل قرار دارند، قدرت اقتصادی و نظامی بیشتری در مقایسه با سایرین دارند. علت آن تنوع تولیدات کشاورزی و نیز آسانتر بودن استخراج مواد طبیعی است. از طرف دیگر دولتهایی که در مناطق استوایی هستند از نظر اقتصادی کمتر توسعه یافته اند و در مقابل تغییرات محیطی آسیب پذیر هستند [دایره المعارف روابط بین الملل و سیاست جهانی]. بنابراین ژئوپلتیک ممکن است به نبرد بر سر کنترل استراتژیک مناطقی خاص از کره زمین بیانجامد [دایره المعارف اقتصاد سیاسی بین الملل راتلج]. آلمان نازی در طی جنگ جهانی دوم از این مفهوم برای توجیه توسعه طلبی های خود تحت عنوان "فضای تنفس" استفاده کرد [دایره المعارف سازمان ملل متحد و توافقنامه های بین الملل].