تحریم : دولت یا مردم ؟

اول ژوئیه ۲۰۱۰(دهم تیر ماه) در روزهای نزدیک به سالگرد روز استقلال  امریکا  اوباما در کاخ سفید مهر تایید بر تحریم زد و جهان وارد مرحله جدیدی از تحرم علیه ایران شد.

امید ملک کارشناس اقتصادی پیامد های این تحریم ها و وضعیت کنونی بدنه عادی جامعه را از نظر اقتصادی نگران کننده ترسیم می‌کند  و در این خصوص به گذار می گوید:  در شرایط حاضر تحریم ها به صورت واضح بر روند زندگی روزمره مردم نیز اثر میگذارد و تاثیرات آن را می توان به گونه های مختلف در اجتماع دید.
 به گفته وی در چنین موقعیتی چشم انداز یک انفجار اجتماعی، خیلی دور از انتظار نیست.
جالب اینجاست که مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی اخیراَ گزارشی را درباره وضعیت اقتصاد ایران به انتشار گذاشته است که در آن به مشکلات عدیده کشور آشکارا و بی‌پروا انگشت اشاره برده است.
ملک  با اشاره به برخی از نمودارها می گوید: مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارش خود وضعیت اشتغال و بهره‌وری در کشور را بسیار نامطلوب دانسته و به ناتوانی دولت در ایجاد فضای امن و آزاد اقتصادی اذعان داشته است.
در گزارش مجلس  آمده است فضای کسب و کار در ایران نسبت به سایر کشورها از شرایط بسیار نامطلوبی برخوردار است.
 بطور مثال بر مبنای شاخص "انجام کسب و کار" بانک جهانی برای سال ۲۰۱۰، ایران در میان ۱۸۷ کشور رتبه ۱۳۷ را کسب کرده است. البته در سایر رتبه‌بندی‌هایی که بر مبنای شاخص‌های مشابه‌ای انجام گرفته نیز جایگاه ایران رضایت‌بخش نیست.
در این گزارش به مقامات اجرایی کشور هشدار داده شده است که وضعیت نامطلوب سرمایه‌گذاری، اشتغال و مشکلات دیگر، بنگاه‌های اقتصادی را به مرز ورشکستی پیش می‌برد.
ملک علاوه بر مشکل سرمایه گذاری اخراج و عدم امنیت شغلی، ورشکستگی کارخانه‌ها و واحدهای تولیدی، تاخیر در پرداخت دستمزدها، کاهش تولید، نبود تشکلات مستقل کارگری و سرانجام سرکوب شدید اعتراضات صنفی از سوی دولت  را  از مشکلات عمده  کشور بر شمرد.
و این ها همه پس لرزه هایی است که در پی تحریم های سنگین بین المللی از سوی دولت به جامعه ایرانی تحمیل شده است.

چه کسی حقوق بشر را نقص می کند

این تحریم ها انگشت اشاره بر نکاتی دارد که این روزها بیشتر از سوی حاکمیت مورد نقص قرار می‌گیرد.نکاتی همچون نقص حقوق بشر.
در مصوبه کنگره آمریکا به نام دو گروه انصار حزب‌الله و نیروی مقاومت بسیج به عنوان دو سازمان «نقض کننده حقوق بشر» در ایران اشاره شده است؛ دو گروهی که کارنامه شان در کنار دولت نهم و دهم و نیز در انتخابات سال گذشته ریاست جمهوری ایران دارای نمرات سیاه ی است.



مینو نادران یک شهروند در این خصوص با اشاره به این نکته می گوید:مجامع بین اللمللی تمام نیروی خود را باید روی حقوق بشر ونقض آن در ایران متمرکز کنند.

وی با اشاره به حوادث اخیر ایران در پی انتخابات دهم ریاست جمهوری میگوید:البته دولت کنونی شرایطی را به وجود آورده است که حاکمیت به عنوان یکی از دولت های  نقص کننده حقوق بشر در دنیا  شناخته شده است و دیگر فرقی بین بسیج و دولت ایران وجود ندارد.

نادران ادامه می دهد :تحریم ها گر چه میتواند راه حل مناسبی برای تهدید دولت باشد ولی آنچه نگران کننده به نظر می رسد وضعیت مردم در این شرایط سخت است چرا که هم شرایط اقتصادی  و هم شرایط بد اجتماعی فشار های مضاعفی به زندگی ایرانیان وارد  آورده است.

تحریم بنزین  وشایعه های در پی

هنوز جوهر امضای باراک اوباما پای تصویب تحریم ها علیه ایران خشک نشده است که لرزه های شایعه پیامک به پیامک در تلفن ها و ایمیل ها ی ایرانیان منتشر می شود .بر خلاف تحریم های  قبلی این بار موج توجه به اخبار و حواشی تحریم ها در میان مردم  عادی گسترش چشمگیری داشته است

راننده تاکسی هایی که در نقش خبرنگاران سیار در سطح شهر اخبار درست و نادرست را سینه به سینه می چرخانند نگران تر از بقیه اقشار جامعه به نظر می رسند

اما انچه مردم را از هر چه بیشتر نگران میکند تحریم بنزین است چرا که مسافرکشی شغل  نیمی از مردم ایران به شمار میرود ؛گاهی شغل اول و گاهی شغل دوم.

بنزین که همچون نمودار اصلی سر پیکان قیمت ها را در دست دارد، روزانه بر قیمت ها تاثیر میگذارد.

فریبا صحرایی روزنامه نگار نیز در این خصوص می گوید:    با وجود این که آمریکا و متحدانش همواره گفته‌اند  تحریم ها دولت را هدف قرار گرفته و نه مردم ایران را، اما به نظر من در نهایت دود این تحریم‌های  مضاعف به چشم مردم خواهد رفت.

وی ادامه می دهد: بویژه تحریم های تازه که سرمایه گذاری در صنعت نفت و گاز و بانک ها و بیمه ها را مثلا  هدف قرار داده، تاثیر مستقیم بر تورم و بحران اقتصادی وبالارفتن نرخ بیکاری و  کم شدن میزان سرمایه گذاری برای مردم ایران به دنبال خواهد داشت.اوضاع اقتصادی از این هم بدتر خواهد شد.

به اعتقاد صحرایی طبعا این تحریم ها فشار بیشتری بر بدنه اقتصادی ایران وارد می کند. بر دولت ایران هم همینطور. به هر حال اجرای بعضی برنامه ها دولت را با مشکل مواجه خواهد کرد. اما بازتاب این تحریم ها در جامعه ایران زیاد خواهد بود.

یک روزنامه نگار مقیم ایران با اشاره به جو  اقتصادی در داخل ایران گفت :در حالی که اثرات مستقیم و مخرب تحریم های یک جانبه آمریکا  علیه ایران به وضوح در سطوح مختلف طبقات اجتماعی  و نیز وضعیت اقتصاد ایران قابل رویت است اما متاسفانه این اختلالات هم همچون تمامی موارد دیگر از سوی دولت تکذیب می شود.
وی افزود در حال حاضر تحریم ها باعث رکود اقتصادی شدید در ایران شده و این رکود اقتصادی تعطیلی کارخانه ها ،و صنایع را در پی داشته و در نهایت به بیکاری  و تحصن صدها کارگر منتهی شده است .
به گفته این خبرنگار اقتصادی :سونامی مالی و بحران اقتصادی که جهان در سالهای اخیر با آن دست به گریبان بوده است در حال حاضر به ایران رسیده و تحریم ها نیز بر این بحران افزوده است و تنها تشکیل کار گروههای خاص و تجویز درمان های موضعی نمی تواند راه مناسی برای مقابله با این بحران ها باشد.

وی با اشاره به این که با شنیدن تایید تحریم ایران از سوی ریس جمهوری امریکا شایعه های زیادی در جان کشور افتاده است گفت :  خبرهایی در خصوص تحریم بنزین ایران بصورت پیامک دست به دست منتشر می شود خبر هایی همچون گرانی خانه گرانی لوازم یدکی و یا افزایش قیمت مواد خوراکی.

وی افزود :مسافر کشان بعد از شنیدن تحریم بنزین با یک  محاسبه سر انگشتی وقتی خبر تحریم بنزین را محاسبه می کنند بدون هیچ نظارتی با افزایش تعرفه حمل و نقل به دنبال جبران این اختلال مالی هستندکه این افزایش قیمت کرایه ها نگرانی های دیگر را در پی دارد؛ چرا که تحریم بنزین برای اولین بار در تاریخ ایران در حالی صورت میگیرد که مردم ایران چند سالی است با محدودیتهای ویژه ای برای دریافت بنزین از جمله سهمیه بندی روبرو بوده اند.
به گفته وی:انتظار میرود با انتشار خبر تحریم بنزین ایران تعداد زیادی از مردم برای دریافت و ذخیره بنزین به جایگاه های سوخت  سرازیر شوند.

این خبرنگار اقتصادی حوزه نفت اظهار داشت :البته گمان نمیکنم که برای دولتمردانی امریکا که به دنبال مسائل حقوق بشر نیز هستند له شدن و تحت فشار قرار گرفتن یک ملت بهترین گزینه باشد.
 
الهام بهاری یک شهروند تهرانی می گوید:بخش بزرگی از تحریم ها باعث می شود که مردم به این باور برسند که دولت و حکومتشان نامطلوب است و هیچ وجهه بین المللی ندارد. اما این تحریم ها به بهانه سیاست های دولت، مردم را تحت فشار قرار می دهند تا این احساس در آنها شکل بگیرد که محرومیت شان به خاطر سیاست های دولت شان است.
وی افزود آمریکا می خواهد که ما باور کنیم که با تغییر دادن دولت  محرومیت ها  هم رفع  می‌شود ولی این نتیجه ای است که ما با آن رسیده ایم و این تحریم ها تنها باعث می شود که مردم ایران بار مضاغف تحمل دولت و تحمل تحریم را با هم داشته باشند .
این شهروند ادامه داد:در مجموع می‌توان گفت که متاسفانه زیان مستقیم تحریم‌ها متوجه مردم است ولی بیشتر مسئولان  این مساله را نادیده می‌گیرند و یا حتی آن را تکذیب می کنند.
سحر قاضی مراد دیگر شهروند نیز با اشاره به این تحریم ها گفت:اگر بخواهم تجربه شخصی خودم را از این  تحریم ها بگویم اضافه مبلغی است که هر روز صبح باید بابت کرایه تاکسی بپردازم چرا که تنها زمزمه تحریم بنزین هم می تواند نقش موثری بر افزایش کرایه ها داشته باشد.
وی تاکسی ها را مکانی برای گپ های سیاسی عنوان کرد و گفت :کافیست تا یک روز از صبح تا شب در یک تاکسی بنشینی تا بتوانید انواع نظرهای مردمی را در خصوص تحریم کسب کنید گروهی از مردم معتقدند که دولت بی کفایت دهم باعث و بانی این تحریم هاست ،تعدادی این تحریم ها را از سیاست های انگلستان می دانند و معتقدند اگر امریکا و انگلیس بخواهند حکومت ایران تغییر کند این اتفاق می افتد در غیر این صورت و این تحریم ها همه یک قصه است و همه این ها پشت نام سیاست دست در دست یکدیگرند.
این شهروند ایرانی ادامه داد:اگر بخواهم یک جمع بندی از گپ های تاکسی سواری روزانه خود را بگویم تحریم ها تنها یک بازی سیاسی است و مردم تنها قربانی یک سیاست کثیف هستند.
گرچه کلید واژه های رئیس جمهوری آمریکا در سخنانی که در مورد ایران می گوید نیز به خودی خود هدف های واقعی از سیاست تحریم را نشان می دهد. به عنوان نمونه می توان به این سخنان اوباما پس از امضای قانون تحریم های جدید علیه ایران اشاره کرد:
در همان حال که ما بر فشار به دولت ایران می افزاییم، پیامی روشن نیز می فرستیم که ایالات متحده در کنار مردم ایران که خواستار برخورداری از حقوق جهانی خود هستند ایستاده است.
تحریم ها اگر موجب فشار از درون به دولت ایران نشوند به معنی واقعی تأثیر گذار نخواهند بود. راهکار تحریم بدون نتیجه دادن فشارهایی که موجب نارضایتی مردم و عصبانیت نسبت به دولت می شود به موانع ساده ای برای دور زدن دولت برای کسب درآمد  مبدل خواهد شد.